17 Ağustos 2019 - Cumartesi
Basın Duyuruları
Anasayfa » Makaleler » Ticaret ve Şirketler Hukuku » ABD Ticaret Hukukunda Temel Kavramlar

ABD Ticaret Hukukunda Temel Kavramlar

2. Hukukun Kaynakları(The Sources of Law)

Hukuk (law) kelimesi ile, genellikle başta federal ve eyalet anayasaları (constitution), eyalet yasama organı yada ABD kongresinden çıkarılan yazılı metinler (statutes), daha alt yerleşim yerleri (ilçe, kasaba, köy gibi) tarafından çıkarılan yazılı metinler (ordinances), mahkeme kararları (case law), idari düzenlemeler (administrative regulations), gelenek hukuku (custom) veya müşterek hukuk (common law) ve usulüne göre yürürlüğe girmiş anlaşmalar (treaty) ifade edilmek istenir[27]. Kanun (statute), eyalet yasama organı veya Kongre tarafından çıkarılan, sosyal hayatı düzenlemeye yönelik, belli davranışlara izin veren, yasaklayan yada ortadan kaldıran yazılı kurallardır[28]. Çalışanların hasta olmaları halinde izinli sayılacaklarına ilişkin Kongre düzenlemesi federal kanuna (statute) bir örnektir. ABD hukukunda, federal kanunlar yani Kongre tarafından çıkarılan kanunlar tüm eyaletler tarafından uygulanır. Eyalet yasama organları da, kendi sınırları içerisinde geçerli olmak üzere, kanunlar çıkarabilirler. Ayrıca eyaletler içerisinde daha alt yerleşim yerleri (county gibi), kendi alanlarına ilişkin olarak, bağlayıcılığı olan yazılı düzenlemeler (ordinances) çıkarabilirler[29].

Kanunlar ve yönetmelikler (ordinances) dışında hukukun en önemli kaynaklarında birisi de anayasalardır. Anayasa, devletin yapısını ve işleyişini, organlarının birbirleri ile ilişkilerini, kişilerin devletle olan münasebetlerini ve insan hak ve hürriyetlerini düzenleyen ana kurallar bütünüdür[30]. Anayasa genellikle, uzun yıllar boyunca oluşan gelişme ve tecrübeler sonucu meydana gelen gelenekler, uygulamalar ve birikimlerin harmanlanması sayesinde oluşmuş ana metindir[31]. ABD hukukunda, iki anayasa bulunmaktadır. Bunlardan federal anayasa(the US Constitution yada the Federal Constitution), tüm eyaletler için bağlayıcı olurken, eyalet anayasaları(the state constitution) sadece eyalet sınırları içerisinde bağlayıcıdır. Bir başka deyişle, her eyalette uygulanan iki anayasa bulunmaktadır. Bunlar; federal ve eyalet anayasalarıdır.

İdari düzenlemeler (administrative regulations), SEC (the Securities and Exchange Commission)[32] gibi, federal veya eyalet idari kuruluşları tarafından, kuruluş kanunlarında belirtilen esaslar dahilinde, kendi görev alanlarına ilişkin olarak çıkardıkları yazılı metinlerdir[33]. İdari düzenlemeler de aynen diğer yazılı metinler gibi hüküm ve sonuçlar doğurur, kanunların uygulanmasını gösterir[34].

“Case law” adı verilen mahkeme kararları da, hukukun diğer önemli kaynağıdır[35]. Mahkeme kararları, yeni bir sorun veya uyuşmazlığa ilişkin olup, hakimler gelecekte benzer durum ve olaylarla karşılaştıklarında, aynı hükmü esas alabilir[36]. Hakimler benzer olaylarla karşılaştıklarında, emsal kararı(precedent) uygulayıp uygulamamakta takdir hakkına sahiptir. Üst derece mahkemeleri, benzer konuda verilmiş değişik mahkeme kararlarını göz önünde bulundurup, içtihat birliğine(stare decisis) gidebilir[37]. 1954 yılında ABD Anayasa Mahkemesi eğitimde ırk ayrımı yapan değişik mahkeme kararlarını değerlendirerek, içtihat birliğine giderek, eğitimde fırsat eşitliğini sağlamıştır[38].

Mahkemeler bazı durumlarda, uzun yıllar hatta asırlar boyu oluşmuş mahkeme kararlarını da uygulayabilir. Buna müşterek hukuk(common law) adı verilmektedir[39].

ABD tarafından imzalanan çok ve iki taraflı uluslar arası anlaşmalar(international treaty), başkan ve Kongre tarafından onaylanıp, usulüne uygun olarak yürürlüğe girdikten sonra, hukukun kaynağı olarak, normlar arasındaki yerini alır[40]. Uluslararası bir anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için, kongrenin uygun bulması ve başkanın onaylaması gereklidir[41].

3. Kanunları Birleştirme Çalışmaları

ABD değişik eyaletlerin birleşmesi ile oluşmuştur. Her eyaletin kendi yasama, yürütme ve yargı organı bulunmaktadır. Eyaletler her konuda yasama faaliyeti yapma yetkisine sahiptir. Ayrıca Kongre de tüm eyaletleri içeren federal düzenleme yapma yetkisine sahiptir. Dolayısıyla ABD’de aynı konuda eyaletlerin farklı düzenlemeleri bulunmaktadır. Bu da uygulamada bir çok problemlerin yaşanmasına sebebiyet vermektedir. Eyaletler arasında mevzuat birlikteliğini(uniform state laws) sağlamak için çalışmalar halen devam etmektedir. Her eyaletten temsilcilerden oluşan bir komisyon(the National Conference of Commissioners on Uniform State Law), eyaletleri kabul etmesi için değişik konularda kanun taslak hazırlıkları yapmaktadır. Bu konuda komisyonun yapmış olduğu önemli çalışmalardan birisi de ticari düzenlemeleri içeren “the Uniform Commercial Code(UCC)”[42] adı verilen düzenlemedir[43]. Bu düzenleme, ticarete ilişkin kurum ve işlemleri, malların kiralanması ve satımı, çek gibi ticari senetleri, şahsi mülkiyete ilişkin hukuki muameleleri, bankacılık ve sermaye yatırım araçlarını düzenler.

Share

Cevapla

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.
Free WordPress Themes - Download High-quality Templates